Home Publicaties Archief Gemeenten lopen strop ...

De verwachting in het onderzoek ‘Financiële effecten crisis bij gemeentelijke grondbedrijven’ uit 2010 was dat de gemeentelijke verliezen op ruimtelijke plannen konden oplopen tot minimaal € 2,4 miljard. Daarvan was circa € 1,0 miljard het gevolg van verslechtering van negatieve plannen (direct effect, waarvoor financiële dekking moest worden gevonden), en € 1,4 miljard het gevolg van een afname van verwachte winsten (indirect effect, gaat ten koste van toekomstige investeringsmogelijkheden van gemeenten). Analyse van de financiën van de gemeentelijke grondbedrijven aan de hand van de gemeentelijke jaarrekeningen van 2010 wijst uit dat:

• De voorziening grondbedrijf is toegenomen met circa € 760 miljoen. Het directe effect op de gemeentefinanciën is daarmee in 2010 al ruim 75% van het vorig jaar verwachte directe verlies.

• De verslechtering van positieve plannen beperkt is waargenomen, een winstverdamping van € 130 miljoen. Daarmee lijken gemeenten het grootste deel van de € 1,4 miljard winstverdamping nog niet te hebben verwerkt. Per saldo wordt nog steeds uitgegaan van circa € 3,6 miljard aan verwachte

toekomstige winsten uit positieve plannen.

• Het risicodragende, geïnvesteerde vermogen van gemeenten op dit gebied is gestegen van € 12,0 naar € 13,1 miljard. Dit moet in de toekomst nog steeds worden terugverdiend.

Analyse toont aan dat het niet onwaarschijnlijk is dat in 2011 en verder aanvullende verliezen moeten worden genomen. De markt voor vastgoedontwikkeling reageert vertraagd op veranderingen in economische

omstandigheden en de indicatoren voor vastgoedontwikkeling tonen nog niet een positief beeld. De marktopinie is bovendien dat economisch herstel nog niet zal plaatsvinden in 2011, en twijfel bestaat of dit zich zal etaleren in 2012. Daarmee zullen de gemeentelijke inkomsten uit grondexploitaties de komende twee jaar nog (verder) tegenvallen.

Scenarioberekeningen van Deloitte Real Estate Advisory tonen aan dat de gemeentelijke verliezen op ruimtelijke

plannen kunnen oplopen tot € 2,9 miljard:

• Het verwachte directe verlies op negatieve plannen loopt verder op tot € 1,8 miljard. In de jaarrekeningen is hiervan reeds circa € 760 miljoen genomen via voorzieningen in het grondbedrijf.

Daarmee is voor het eerst sinds vele jaren sprake van financiële afboekingen en verliezen in het grondbedrijf.

• Het verwachte indirecte verlies op positieve plannen wordt geraamd op € 1,1 miljard. In 2010 is pas € 130 miljoen winstverdamping verwerkt.

Daarmee zijn de verwachte verliezen circa € 500 miljoen groter dan aangenomen in de rapportage van

 010. Er resteert een verwacht toekomstig verlies en winstverdamping van circa € 2 miljard. Daar tegenover staan – op termijn – nog verwachte toekomstige winsten van circa € 3,6 miljard. Naar verwachting is de totale reservepositie van circa 35 gemeenten in de komende jaren niet meer toereikend om financiële tegenvallers in het grondbedrijf op te vangen. Dit nog afgezien van andere financiële mee- en tegenvallers.

Deze gemeenten kunnen mogelijk worden aangemerkt als toekomstige artikel 12 gemeente. Woerden zit daar in ieder geval niet bij.